Budowanie przewagi konkurencyjnej poprzez inn...

W nowoczesnych gospodarkach budowanie przewagi konkurencyjnej opartej na wiedzy i innowacjach daje przedsiębiorstwom nowe szanse i możliwości. Kluczowe staje się zatem wprowadzenie do przedsiębiorstwa takich rozwiązań innowacyjnych, które pozwolą wyprzedzić konkurencję, pozwolą na zdobycie nowych rynków, produkowanie więcej produktów czy usług po mniejszych kosztach jednostkowych, czy produkowanie w wyższej jakości.


Jednak aby wprowadzać innowacje, należy rozumieć, co one właściwie oznaczają, jakie działania są, a jakie nie są innowacyjne. Słowo „innowacja” pochodzi od łacińskiego „innovatio”, a oznacza odnowienie. Wszelkie zmiany, reformy, nowe fakty, zjawiska czy procesy będą zatem innowacjami. Ale pod jednym warunkiem – muszą spełniać jednocześnie dwa kryteria: kreowania nowości i wartości, gdyż sama nowość nie oznacza jeszcze innowacyjności.


Innowacyjność jest także cechą organizacji lub gospodarek, oznaczającą umiejętność do tworzenia i wdrażania innowacji oraz ich absorpcji, co wiąże się z aktywnym zaangażowaniem się w procesy innowacyjne, a także podejmowanie starań w tym kierunku. Innowacyjność oznacza również zaangażowanie w osiąganiu zasobów i umiejętności nieodzownych do uczestniczenia w tych procesach. Mierzona jest ilością tworzonych i wdrażanych innowacji lub nakładami przeznaczonymi przez poszczególne przedsiębiorstwa na wszelkie działania w tym zakresie. Innowacyjność wiąże się bezpośrednio z posiadanymi zasobami: ludzkimi, rzeczowymi, kapitałowymi, informacyjnymi oraz z wyjątkową umiejętnością ich wykorzystania. Wówczas mówi się o dojrzałości innowacyjnej, czyli o takim poziomie kultury organizacyjnej, w którym wykorzystywane są jednocześnie cechy takie jak: przedsiębiorczość, innowacyjność, kreatywność oraz zdolność do tworzenia, absorbowania i wdrażania innowacji w różnych dziedzinach. Ponadto dojrzałość innowacyjna może być postrzegana jako specyficzny zasób dla podmiotów gospodarczych, gdyż może być zbiorem prostszych zasobów o charakterze czysto materialnym, np. środki finansowe lub o charakterze niematerialnym, np. umiejętności.


Innowacyjność organizacji charakteryzowana jest przez pryzmat potencjału innowacyjnego, który jest zdolnością przedsiębiorstwa do opracowywania projektów, wdrażania lub rozpowszechniania innowacji. Tworzą go pracownicy, właściciele organizacji oraz warunki, w jakich osoby te funkcjonują. Bardzo ważnym czynnikiem dla powstania tego potencjału jest układ organizacyjny przedsiębiorstwa, procedury wdrażania procesów innowacyjnych oraz wprowadzone już innowacje generujące nowe rozwiązania. Bardzo często zdarza się, że wprowadzona innowacja w jednej dziedzinie, wpływa w znacznym stopniu na możliwość udoskonaleń w innej. Wszystkie te elementy wpływając na siebie tworzą pewien zestaw możliwości. Wdrożone innowacje produktowe, np. technologie komputerowe, pozwalają na wprowadzenie zmian organizacyjnych. Natomiast wprowadzenie nowatorskich rozwiązań kierowniczych zazwyczaj warunkuje możliwości wdrożenia innowacji w zakresie usług. Innowacyjność przedsiębiorstwa zależy więc od jednoczesnych zmian we wszystkich wyżej wymienionych obszarach. Dlatego też obecnie tak ważne jest zwracanie uwagi na rozwijanie potencjału innowacyjnego organizacji we wszystkich obszarach jednocześnie.


Konkurencyjność tworzy z innowacyjnością integralny czynnik rozwoju nowoczesnych przedsiębiorstw. Jeden wiąże się z drugim, gdyż nie ma prawdziwej konkurencyjności bez wdrażania innowacji, nie ma też sensu tworzyć innowacji, jeśli przedsiębiorstwo nie musi być konkurencyjne. W dojrzałych społeczeństwach, gdzie obserwuje się wysoki poziom rozwoju gospodarczego, zauważa się tendencję do przechodzenia od gospodarki opartej na kapitale i pracy do gospodarki bazującej na wiedzy, nazywanej inaczej „nową gospodarką”22. Tradycyjne zasoby jak: ziemia, praca, kapitał lub zasoby naturalne ustępują miejsca wiedzy, zaś społeczeństwo oparte na wiedzy stanowi obecnie podstawę rozwoju i najistotniejszy element produkcji i usług.